Psychotherapy & Philosophical Praxis

Felsefi Pratik · İyi Oluş

İyi yaşamak
öğrenilebilir.

Bazen bildiğimiz şeyle yaptığımız şey birbirini tutmaz. Phronesis Therapy'de, aradaki bu boşluğu birlikte, sakin sakin anlamaya çalışırız.

Yaklaşım — Yaşama Dünyası

Neden felsefe ve iyi oluş bir arada?

Çoğu zaman bir sorun yaşadığımızda hazır bir reçete ararız. Oysa yaşamın gerçek soruları — nasıl yaşamalı, neye değer vermeli, bu durumda ne yapmalı? — kalıp çözümlere sığmaz. Felsefi pratik, bu soruları birlikte düşünmenin bir yoludur: duygularını ciddiye alır, ama aklın ve değerlerin ışığında yeni bir bakış açısı açar. Amaç seni bir kurama uydurmak değil; kendi yaşama dünyanda doğru ölçüyü görmene eşlik etmektir.

yaklaşımımızı daha yakından oku — çalışma alanlarımız, özgün yanı ve neye yanıt verdiği →

Phronesis — Pratik Bilgelik

Phronesis, yani aklıbaşındalık.

Phronesis, Aristoteles'in "pratik bilgelik" dediği erdemdir; eski Yunancada akıl, yürek ve düşünce demek olan phren kökünden gelir. Kitabi bir bilgi ya da bir zanaat değildir — tek tek durumlarda "şimdi, burada ne yapmalı?" sorusuna doğru karşılığı görme ve onu yapabilme yetisidir. Bu yeti deneyimle, doğru olanı tekrar tekrar yaparak gelişir. İyi haber şu: phronesis öğrenilebilir.

σοφία

Teorik akıl · sağın akıl

Değişmez doğrulara, bilginin kesinliğine ve "ne olduğuna" yönelir.

φρόνησις

Pratik akıl

Eyleme, günlük kararlara ve ahlaki seçimlere; "şimdi, burada ne yapmalı?" sorusuna yönelir.

Phronesis ezberlenmiş kurallarla iş görmez; değişen, açık uçlu durumlarda en uygun kararı bulmak için düşünüp taşınmayı (bouleusis) gerektirir. Aynı zamanda erdemlerin pusulasıdır: cesareti, cömertliği doğru yerde ve doğru dozda kullanmayı — yani doğru ortayı — sağlar.

φρόνησις'in izini sür — kavramın eskiçağ Yunan düşüncesindeki yolculuğu →

İzle · Düşün · Yaşa

Bilmekten eyleme.

Pratik bilgelik gündelik yaşamda ne anlama gelir? Kısa bir girişle başlayın; ardından bilmek, ölçülü davranmak ve iyi yaşamak arasındaki ilişkiyi birlikte düşünelim.

Kısa tanıtım · 1:07

Bilmek neden yetmez?

Bildiklerimizle yaptıklarımız arasındaki mesafeye, pratik bilgelik üzerinden kısa bir bakış.

Ana video · 7:08

Pratik bilgelik ve iyi oluş

Aristoteles’ten hareketle eylem, ölçülülük ve alışkanlıkların karakterimizi nasıl şekillendirdiği üzerine.

Felsefenin yüzyıllardır insana ve onun yaşama dünyasına yönelik tartışa durduğu tüm sorun alanları, yine insanı daha yaşanabilir bir dünyaya eriştirmeyi amaçlıyordu. Felsefe başından beri pratikti.

aklıbaşındalık

Aristoteles'ten Bugüne

Beş olanak

Bugüne hâlâ konuşan beş basit fikir var — hepsiyle, iyi bir hayatın nasıl kurulduğunu anlamaya çalışıyoruz.

01

Mutluluk eylemle olanaklıdır, söylemle değil.

Mutlu olmayı düşünmek yetmez; mutluluk, yaptıklarınızda saklıdır.

02

Kişi, yaşamıyla var olur.

Kim olduğunuz, ne dediğinizden çok, nasıl yaşadığınızla şekillenir.

03

Erdem, iki ucun ortasında ölçülü olabilmektir.

Cesaret ne pervasızlık ne çekingenlik; doğru ölçüyü bulmaktır.

04

İsteme, insanın hakikatidir.

İstek bastırılacak bir kusur değil; yönünü bulması gereken bir güçtür.

05

Erdemler öğrenilebilir.

Bugün nasıl olduğunuz, yarın nasıl olacağınızı belirlemez — alışkanlık değişebilir.

Ölçülülük — Mesótēs

Doğru orta: ne fazla, ne eksik.

Aristoteles, Nikomakhos'a Etik'te erdemi, iki uç davranış arasındaki doğru ortayı — Yunancası Μεσότης (mesotes) — bulabilme yetisi olarak tanımlar. Uçlardan biri aşırılık, öbürü eksikliktir; erdem ise tam ortadaki denge durumudur.

Ölçülülük, özellikle bedensel hazlar — yeme, içme, dokunma — söz konusu olduğunda beliren erdemdir. Bir uçta dizginsizlik: hazların esiri olmak, onları akıl dışı ve sınırsızca arzulamak. Öbür uçta duyarsızlık: insani hazlara büsbütün hissiz kalmak, onları doğaya aykırı biçimde tümden reddetmek.

Ölçülülük, hazları yok etmek ya da yaşamdan tat almamak değildir. Bedensel hazları doğru zamanda, doğru ölçüde, doğru biçimde ve aklın (logos) rehberliğinde yaşamaktır — dürtüler üzerinde kurulan akılcı bir özdenetim ve ahenktir.

Erdem çizelgesi

  • Yiğitlik — korku ile atılganlık arasındaki orta. Aşırı atılgan cüretli, korkuya yenik düşen korkaktır. (Korkusuzlukta aşırıya kaçanın özel bir adı yoktur.)
  • Ölçülülük — bedensel hazlarda orta. Aşırılığı dizginsizlik (kendini tutamama), eksikliği ise nadir görülen duyarsızlıktır.
  • Cömertlik — para verme/almada orta. Aşırılığı savurganlık, eksikliği cimriliktir. (Savurgan vermede aşırı–almada eksik; cimri ise tam tersi.)
  • Muhteşemlik (görkem) — büyük harcamalarda orta; cömertlikten farkı, büyük işlere yönelmesidir. Aşırılığı gösteriş budalalığı/kabasabalık, eksikliği eli sıkılıktır.

— Aristoteles, Nikomakhos'a Etik (Ηθικά Νικομάχεια), Ayraç Yayınları · Klasik Metinler, s. 34 · 1107b

erdem temelli terapi — bu erdemleri iyi oluşa taşımak →

Kimler İçin

Birlikte ne üzerine çalışırız?

Belki hayatınızda bir şeyler değişiyor ve ne yapacağınızı bilemiyorsunuz. Belki bir karar sizi epeydir yoruyor. Belki kaygı ya da bir anlamsızlık hissi sizi takip ediyor. Belki de ilişkilerinizde kendinizi tekrar tekrar aynı yerde buluyorsunuz. Hangisi olursa olsun, bu sorularla birlikte, yargılamadan çalışıyoruz.

iAnlam ve değer soruları iiYaşam geçişleri ve zor kararlar iiiKaygı ve varoluşsal sıkıntılar ivKimlik, sorumluluk ve ilişkiler v"İyi yaşam" üzerine düşünme

Hakkımda

Dr. Ramazan Çarkı

Felsefe ile psikolojinin kesişiminde.

Ben Ramazan Çarkı. Felsefe doktoramı tamamladım, şimdi klinik psikolojide yüksek lisans yapıyorum. Sizi tek bir kurama sığdırmaya çalışmam; birlikte, kendi gerçekliğinizin içinde düşünürüz. Şişli'de, yüz yüze ya da çevrimiçi görüşüyoruz.

LinkedIn  ramazancarki

İletişim

İlk görüşme için yazabilirsiniz.

Konuşmaya hazırsanız, bana e-posta ile ya da aşağıdaki formdan ulaşabilirsiniz.

Gönder'e bastığınızda mesajınız e-posta uygulamanızda hazır biçimde açılır.